Dinamika e vijës bregdetare të rrethit të Kavajës

• Author: Elvana Xhokaxhiu (Konomi)
• Position: Universiteti i Tiranës
• Pages: 259-269

259

ISSN 2410-759X

Acces online at www.iipccl.org

Balkan Journal of Interdisciplinary Research

IIPCCL Publishing, Tirana-Albania Vol. 1 No. 3

January 2016

Dinamika e vijës bregdetare të rrethit të Kavajës

PhD Elvana Xhokaxhiu (Konomi)

Universiteti i Tiranës

Abstrakt

Zona bregdetare e rrethit të Kavajës përfshin territorin nga plazhi i Golemit deri në

grykëderdhjen e lumit Shkumbin, por në studimin tonë do të ndalemi në zonën

nga grykëderdhja e lumit Shkumbin deri në kepin e Lagjit, duke evidentuar

dinamikën e fuqishme të vijës bregdetare. Gjatësia e këtij territory llogaritet në 16

km. Nga pikëpamja strukturore kjo zonë zë pjesën më veriore të sinklinalit të

Myzeqesë (sinklinali i Kavajës), pra preket edhe nga pjesa e antiklinalit të Kryevidhit.

Rëndësi të veçantë paraqesin shkëmbinjtë molasike të pliocenit, që përfaqësohen

nga suita ranore konglometrike. Në kuaternarin e vonë kjo zonë doli mbi ujë dhe

u kthye në stere. Të vazhdueshme janë lëvizjet ngritëse, të cilat shprehen në thellësinë

e lumit të Darçit.

Evolucioni i zonës është i lidhur kryesisht me veprimtarinë e lumit Shkumbin dhe

me veprimtarinë detare ku evidentohen formimi i lagunave, i steresë e plazheve deri

në devijimin e tij. Nga analiza e hartave të periudhave të ndryshme dallohet një

dinamizëm i fuqishëm i vijës bregdetare. Në ditët e sotme dallohet një erozion

intensiv i brigjeve, i lidhur si me ndikimin e shkaqeve globale, ashtu dhe me ndikimin

e shkaqeve lokale. Kjo shprehet si në falezat e kodrave të Kryevidhit, ashtu dhe në

plazhet, duke dëmtuar mjaft ndërtimet turistike të zonës. Ky dinamizëm i

vazhdueshëm kërkon marrjen e masave për mbrojtjen e bregdedit të zonës, disa

prej të cilat janë dhënë edhe në këtë studim.

Fjale kyçe: dinamika, vije bregdetare, Kavaja.

Hyrje

Zona bregdetare e marrë në studim (grykëderdhja e lumit të Shkumbinit-Karpen)

bën pjesë në Ultësirën Perëndimore, duke u vendosur në pjesën qendrore të saj. Ajo

shtrihet midis Vargut kodrinor të Kryevidhit dhe fushës së Kavajës, në lindje e

verilindje, dhe detit Adriatik, në perëndim e veriperëndim. Kufiri verior arrin deri

në gjirin e Durrësit (Karpen), kurse kufiri jugor shënohet nga lumi i Shkumbinit

(nga grykederdhja e tij deri Vila Ballaj (Bashtovë). Gjatësia e vijës bregdetare arrin

rreth 22 km, ndërsa gjërësia e efektit të gjurmëve detare ndihet në 3-4 km larg vijës

së detit.

Territori në studim ndërtohet nga shkëmbinj terrigjenë molasikë me moshë

pliocenike, suita argjilore e Helmesit dhe suita e Rrogozhinës ku evidentohen

ranoret, argjilat, konglomeratët (të vendosura në sistemin kodrinor pranëbregdetar).

Janë të pranishëm dhe shkëmbinjtë me moshë të kuaternarit, depozitime lumore

aluviale, kënetore, lagunore e bregdetare (nga rëra, surëra, argjilat e suargjilat, të

cilat gjenden në Fushën e Spillesë, në deltën e Shkumbinit, në plazhet e Spillesë, të

Gjeneralit, Carinës etj. Gjatë kuarternarit janë formuar depozitime detare-lagunore-