Kontrabanda me mallra të ndaluara ose kufizuara: rasti i mallrave cenuese të pronësisë intelektuale

• Pages: 73-78

73

Balkan Journal of Interdisciplinary Research

IIPCCL Publishing, Graz-Austria

ISSN 2410-759X

Acces online at www.iipccl.org

Vol. 7 No.1

May, 2021

Kontrabanda me mallra të ndaluara ose kuzuara: rasti i mallrave cenuese të

pronësisë intelektuale

PhD (C.) Genti Çani

Abstrakt

Kontrabanda në procedurat doganore është trajtuar përmes dispozitave të Kodit Doganor,

fusha e zbatimit të të cilave është zgjeruar me kalimin e viteve. Rritja sasiore dhe cilësore

e marrëdhënieve shoqërore, tregtare, nanciare, etj., ka sjellë natyrshëm zgjerimin e

marrëdhënieve juridike edhe në fushën doganore, dhe nevojën për përfshirje të dispozitave që

synojnë garantimin e rolit thelbësor që luan administrata doganore, atë të ruajtes së sigurisë dhe

rendit në vend. Ndër dispozitat e Kodit Doganor shqiptar përfshihen edhe ato të kontrabandës

me mallra të ndaluara e të kuzuara, ku gjykohet se përfshihen edhe ato cenuese të pronësisë

intelektuale. Mallrat cenuese të pronësisë intelektuale përbëjnë një problem global,1 edhe për

Republikën e Shqipërisë. Roli i autoriteteve doganore në këtë këndvështrim si ruajtës të kujve

kombëtare dhe roli specik që luajnë në lidhje me qarkullimin e mallrave është thelbësor.

Kuptimi i drejtë i këtyre dispozitave paraqet rëndësi parësore për administratën doganore dhe

jo vetëm; edhe atë të prokurorisë dhe gjykatave që e trajtojnë kontrabandën si vepër penale.

Ky punim ka për qëllim të sqarojë disa aspekte ligjore që lidhen me importimin, eksportimin

dhe tranzitimin e mallrave cenuese të pronësisë intelektuale, si dhe ndërthurjen e procedurave

doganore me aspekte ligjore procedurale penale. Gjithashtu, punimi synon t’u vë në ndihmë

si autoriteteve doganore, ashtu edhe organeve të procedimit penal dhe atyre gjyqësore, për

kuptimin dhe interpretimin sa më të drejtë të klasikimit të mallrave cenuese të pronësisë

intelektuale dhe klasikimit të shkeljeve doganore dhe penale të lidhura me qarkullimin në

dhe nga territori doganor shqiptar të tyre.

Fjalë Kyçe: Kontrabanda me mallra të ndaluara ose kuzuara: rasti i mallrave cenuese të

pronësisë intelektuale.

Hyrje

Procesi ligjor i mbrojtjes së të drejtave të pronësisë intelektuale nga Administrata

Doganore Shqiptare (ADSH) parashikohet në nenet 125/239 të Kodit Doganor2 dhe

në Kreun 5 me titull “Pronësia intelektuale në doganë”, përkatësisht në nenet 364-392

të Vendimit të Këshillit të Ministrave (VKM) nr. 651 datë 10.11.2017 Për Dispozitat

Zbatuese të ligjit nr. 102/2014 “Kodi Doganor i Republikës së Shqipërisë”.

Për shkak të proceseve integruese të Shqipërisë në Bashkimin Evropian (BE), Kodi

1 Ato cenojnë interesat e biznesit të ligjshëm, konsumatorëve dhe shoqërisë në një shkallë të gjerë.

Shkeljet e të drejtave të pronësisë intelektuale janë të dëmshme pasi ato zvogëlojnë të ardhurat

e biznesit dhe qeverisë, mbysin investimet dhe inovacionin dhe pengojnë rritjen ekonomike. Ato

rezultojnë në humbje të vendeve të punës dhe zvogëlim të krimit të pasurisë (Prodhimi i Brendshëm

Bruto ose PBB). Për më tepër, mallrat që shkelin të drejtat e pronësisë intelektuale rrezikojnë të

dëmtojnë konsumatorët, pasi ato kanë më pak të ngjarë se të tjerët të prodhohen në përputhje

me standardet e shëndetit dhe sigurisë.Shih: hps://ec.europa.eu/taxaon_customs/business/

customs-controls/counterfeit-piracy-other-ipr-violaons/a-serious-problem-everyone_en.

2 Ligj nr. 102/2014 “Kodi Doganor i Republikës së Shqipërisë”, i ndryshuar, botuar në Fletore Zyrtare

nr.134, datë 22 gusht 2014.