Konventa europiane për të drejtat e njeriut si garanci për mbrojtjen e mjedisit

• Pages: 94-100

94

Vol. 7 No.1

May, 2021

Balkan Journal of Interdisciplinary Research

IIPCCL Publishing, Graz-Austria

ISSN 2410-759X

Acces online at www.iipccl.org

Konventa europiane për të drejtat e njeriut si garanci për mbrojtjen e mjedisit

Magjistrate Elvana Çiçolli

Gjykata Administrative e Shkallës së Parë Tiranë, Albania

Abstrakt

Pavarësisht se nuk ka një dispozitë konkrete që ti referohet në të drejtën ndërkombëtare, e

drejta për të jetuar në një mjedis të shëndetshëm është e lidhur ngushtë me të drejtën për

shëndetin, të parashikuar nga neni 12 i Paktit Ndërkombëtar për të Drejtat Ekonomike, Sociale

dhe Kulturore.Për më tepër, mbrojtja e mjedisit dhe rregullimi i emetimeve ndotëse rregullohet

nga dokumente të tjerë ndërkombëtarë, përfshirë Deklaratën e Kombeve të Bashkuara për

një Mjedis Njerëzor, Deklaratën e Rios për Mjedisin dhe Zhvillimin, Konventën Kuadër të

Kombeve të Bashkuara për Ndryshimi i Klimës dhe Marrëveshja pasuese e Parisit e vitit 2015,

si dhe Procedura e Posaçme e Kombeve të Bashkuara për Mjedisin dhe të Drejtat e Njeriut.

Në kornizën legjislative evropiane, e drejta për shëndetin mbrohet, në nivelin e Bashkimit

Evropian, nga Karta e të Drejtave Themelore, e cila në nenin 35, me titull "Mbrojtja e shëndetit",

parashikon:

"Çdokush ka të drejtë të ketë qasje në parandalimin e dëmeve të shëndetit dhe të marrë trajtim mjekësor

nën kushtet e përcaktuara nga ligjet dhe praktikat kombëtare.Një nivel i lartë i mbrojtjes së shëndetit të

njeriut është i garantuar në përcaktimin dhe zbatimin e të gjitha politikave dhe aktiviteteve të Bashkimit

".

E drejta për mbrojtjen e mjedisit nuk është përmendur në mënyrë të qartë në Konventën

Evropiane për të Drejtat e Njeriut, megjithëse mbrohet nga Gjykata e Strasburgut përmes

interpretimit të neneve 2, 3 dhe 8 të Konventës. Sidoqoë, në nivelin e Këshillit të Evropës,

ai përcaktohet dhe mbrohet qartë nga nenet 3 dhe 11 të Kartës Sociale Evropiane dhe që

respektivisht mbrojnë të drejtën për siguri dhe higjienë në punë dhe të drejtën për mbrojtjen

e shëndetit.

Fjalë kyçe: e drejtë, mjedis, ndërkombëtare, shëndetshëm.

Hyrje

Është e vërtetë që mungesa e ndjeshmërisë ndaj çështjeve mjedisore kishte çuar në një

nënvlerësim të kët fenomeni madje edhe nga këndvështrimi ligjor,këto fenomene.

Ndërkohë kohët e fundit vetëda në rritje për rreziqet që lidhen me evolucionin e

shoqërisë industriale ka bërë që shtetet moderne t'i atribojnë një vlerë hierarkike të

lartë çdo elementi të mjedisit1.

Kur përdoret koncepti i mjedisit, duhet të marrim në konsideratë të paktën tre

dimensioneve të t:

Dimensioni relacional midis faktorëve të shumtë, natyralë dhe antropikë (etimologjia

e termit "mjedis", si ai që rrethon, rrethon diçka apo dikë),

Dimensioni hapësinor ose gjeograk-territorial, i cili kërkon të saktësohet gjithmonë

cilës pjesë së sistemit t’i referohemi (globale, rajonale, lokale, në varësi të faktit nëse

marrim parasysh tërë biosferën ose ekosistemet individuale).

Dimensionin kohor ose diakronike, e cila zbulon nevojën e pashmangshme për

të adoptuar një perspektivë dinamike, e cila është e aë të përfaqësojë në mënyrë

1 Stratenwerth, Zukuntsicherung mit dem Mieln des Strafrechts, in ZST 1993, 979 ss; Jonas, Il

principio di responsabilità, Un’etica per una civiltà tecnologica.Portinaro, Torino, 2002.