Morali dhe Shteti

• Pages: 86-97

86

Vol. 7 No.2

September, 2021

Balkan Journal of Interdisciplinary Research

IIPCCL Publishing, Graz-Austria

ISSN 2410-759X

Acces online at www.iipccl.org

Morali dhe Shteti

Dr. Abla Xhaferi

Universiteti Evropian i Tiranës

Tiranë Shqipëri

Abstrakt

Morali i shtetit lidhet në mënyrë të ndërsjelltë me moralin e shoqërisë dhe të vetë qytetarit,

prandaj, krahas zhvillimit ekonomik, me të njëjtën përkujdesje, duhen trajtuar edhe çështjet

e edukimit dhe të kulturës, të cilat ndihmojnë ose përshpejtojnë vetë zhvillimin ekonomiko -

social. Çështja e moralitetit të pushtetit, e drejtimit dhe e lidershipit të tij, që, në një mënyrë

apo në një tjetër, pasqyrohen në atë të popullit, ka vlerë të madhe aktuale. Marrëdhënia midis

drejtësisë, politikës dhe parasë nxjerr në pah brishtësinë e ndarjes së pushteteve. Bashkëpunimi

me institucionet demokratike kombëtare e ndërkombëtare lehtëson kapërcimin e situatës së

tranzicionit, i cili në mënyrë të natyrshme futet në rrjedhën e tij normale bashkëpunuese dhe

bashkërenduese. Një situatë e tillë inkurajuese do të ndihmojë edhe në rritjen e moralitetit të

qeverisjes dhe të vetëqeverisurve, të shtetarëve dhe shtetasve. Paradoksi ynë më i madh, i cili

na ushqen iluzionin mashtrues, shfaqet në forma të ndryshme: ekziston në botë dikush që na

do më shumë se ç’e duam vetveten; ekziston në botë një shtet i cili do universalisht, një shtet

që duhet të shohë se në indin tënd më të imët je i ndershëm, përfaqësues universal dhe integral

i së drejtës; një shoqëri si e jona beson se një shtet tjetër është aq i drejtë dhe i mirë sa do ta

mbështesë e mbrojë në çdo rast. Standardet ose format e dobisë e të moralit çdo njeri duhet t’i

gjejë në jetën shoqërore. Parimet kushtetuese janë urë lidhëse mes së drejtës dhe moralit. Çdo

vendim juridik dhe në mënyrë të veçantë vendimet gjyqësore janë të justif‌i kuara, në qoftë se

vijnë në shkallë të fundit nga një normë morali. Etika nuk pretendon të na zbulojë të vërtetën

absolute mbi moralin. Për njeriun e ndershëm thënia e së vërtetës është e natyrshme. Njeriu i

moralshëm zotëron të gjitha aftësitë e tij f‌i zike dhe mendore për të vepruar, gjykuar dhe për

të mbajtur përgjegjësi. Veprimi njerëzor duhet të synojë qëllimin e tij të vërtetë. Njeriu është i

lidhur ngushtë me shtetin, ashtu si etika me politikën. Qytetari është anëtar i një komuniteti.

Të gjithë qytetarët kanë një qëllim të përbashkët. Qytetari në shtetin më të mirë është i aftë dhe

ka dëshirë të qeveriset dhe të qeverisë duke vështruar nga jeta e virtytit.

Fjalë kyçe: morali, shteti, shoqëria, qytetari, virtyti, politika, e drejta

1. Kuptimi i moralit të shtetit

Me moralin e shtetit lidhet në mënyrë të ndërsjelltë edhe morali i shoqërisë apo

edhe i vetë qytetarit, prandaj siç duhet rritur përkujdesja për konsolidimin e

strukturave shtetërore dhe koordinimin sa më të mirë të punës midis tyre mbi bazën

e ligjit dhe të sistemit rregullator e strukturor; po ashtu duhen rritur përpjekjet për

përgjegjshmërinë, cilësinë e pastrimit të këtyre strukturave shtetërore e administrative

dhe për rekrutimin në to jo vetëm të politikanëve e specialistëve të aftë, por, për më

tepër, të njerëzve të devotshëm, me integritet të plotë moral, kulturor dhe qytetar.

Prandaj, krahas zhvillimit ekonomik, me të njëjtën përkujdesje, kudo në botën e

emancipuar trajtohen edhe çështjet e edukimit dhe të kulturës, që nga ana e tyre