Probleme të përvetësimit të gjuhës shqipe në shkollat e Gorës së Kukësit, rekomandime

• Author: Mexhit Hajdari - Flutura Muja
• Position: Universiteti i Tiranës, Filiali Kukës
• Pages: 474-481

ISSN 2410-759X

Acces online at www.iipccl.org

Balkan Journal of Interdisciplinary Research

IIPCCL Publishing, Tirana-Albania Vol. 1 No. 3

January 2016

474

Probleme të përvetësimit të gjuhës shqipe në shkollat e Gorës së Kukësit,

rekomandime

Dr. Mexhit Hajdari

Universiteti i Tiranës

Filiali Kukës

Msc. Flutura Muja

Universiteti i Tiranës

Filiali Kukës

Abstrakti

Qëllimi i studimit është të evidentojë disa nga vështirësitë e përvetësimit të gjuhës shqipe

nga fëmijët e etnisë gorane në bashkinë e Kukësit dhe të ofrojë disa rekomandime për

tejkalimin e tyre.

Arsyet që na shtyjnë të prezantojmë këtë studim qëndrojnë te plotësimi i nevojës së nxënësve

goranë për të zotëruar gjuhën shqipe në standartet që parashikojnë planet dhe programet

mësimore, me qëllim që të mund të komunikojnë si të gjithë nxënësit e tjerë në të gjitha

aspektet e jetës e, veçanërisht, të jenë në gjendje të përvetësojnë njohuritë e parashikuara

nga programet mësimore në të gjitha lëndët e planit mësimor.

Pikat kryesore të studimit janë hyrja, një histori e shkurtër e goranëve të Kukësit, shkollimi

i fëmijëve, i parë në aspektin e përvetësimit të gjuhës shqipe dhe të arritjeve mësimore të

tyre, duke u ndalur në vështirësitë kryesore të komunikimit me shkrim dhe me gojë në

gjuhën shqipe. Studimi, në vijim, paraqet disa përfundime e rekomandime që mund të jenë

të dobishme për përmirësimin e mësimit të gjuhës shqipe në shkollat me nxënës goranë.

Metodologjia e studimit përfshin mbledhjen e të dhënave në shkolla, vëzhgime të orëve

të procesit mësimor e të aktiviteteve jashtëshkollore, testime si dhe diskutimet në tavolina

të rrumbullakta me drejtues të shkollave, mësues e nxënës.

Gjetjet kryesore të studimit kanë të bëjnë me faktin se goranët e Kukësit janë në proces

integrimi gjuhësor në shoqërinë vendore, por ende ka pengesa që lidhen me faktin se po

mësojnë një gjuhë të huaj, me metodat e mësimdhënies/mësimnxënies së gjuhës shqipe e

materialet mësimore në përdorim, me koordinimin e faktorëve shkollorë me ata socialë

në përvetësimin e gjuhës shqipe. Vështirësitë më të mëdha nxënësit i ndeshin në pasurimin

e fjalorit dhe në fonetikë, pasi mungojnë disa fonema në të folmen amtare si edhe në

zotërimin e formave gramatikore adekuate etj. Në studim evidentohet fakti se

institucionet përgjegjëse arsimore nuk po ideojnë e nuk zbatojnë strategji dhe veprimtari

shtesë, në krahasim me shkollat e tjera, për të mënjanuar vështirësitë e përvetësimit të

gjuhës shqipe nga nxënësit goranë.

Fjalë kyçe: goran, gjuhë shqipe, leksikologji, fonetikë, metoda mësimi.

Hyrje

Në “Strategjinë e arsimit për të gjithë të qarkut të Kukësit”,Tiranë 2007, në kapitullin

“Vëmendja ndaj pabarazive”, faqe 39, thuhet: “Një specifikë për qarkun e Kukësit

është prania e një popullate joshqipfolëse në komunat Shishtavec e Zapod në pesë