Propaganda totalitare nëpërmjet filmit shqiptar

• Pages: 21-25

21

Balkan Journal of Interdisciplinary Research

IIPCCL Publishing, Graz-Austria

ISSN 2410-759X

Acces online at www.iipccl.org

Vol. 6 No.3

January, 2021

Propaganda totalitare nëpërmjet f‌i lmit shqiptar

PhD (C.) Eglantina Cenomeri Budina

Prof.As.Dr. Adriana Anxhaku

Abstrakt

Historikisht pushtetet autoritare ose despotike kanë përdorur forma të ndryshme

të asaj që ne sot e njohim si propagandë. Rusoi shkruante se artet kanë zbukuruar

zinxhirët e pushteteve despotike duke zbuluar qartë një anë të errët të mudësis së

përdorimit të tyre për qëllime të mbajtjes së popullit të shtypur nga sundimtarët. Fjalët

e tij vlejnë për të karakterizuar edhe atë rol që luajti një pjesë e mirë e kinematograf‌i së

shqiptare në kohën e totalitarizmit: “Ndërsa qeverisja dhe ligjet kujdesen për sigurinë

dhe mirëqenien e qeveritarëve, shkencat, letrat dhe artet, më pak despotike, por

ndoshta më të pushtetshme, përhapin kurora me lule mbi vargonjtë e hekurt që i

lidhin njerëzit, shtypin në zemrën e tyre ndjenjën e lirisë prej të cilës duhej të kishin

lindur, arrij në t’i kthejnë në dashurues të skllavërisë së tyre.”1

Kështu ka ndodhur edhe në vendin tonë ku një nga burimet më të fuqishme për

ruajtjen e pushtetit ishte dhe propaganda e rrënjosur në të gjitha format e artit madje

edhe në kinematograf‌i në e re që u krij ua në periudhën e totalitarizmit njëpartiak.

Kuf‌i zimi i lirive të opinionit publik la gjurmë edhe në këtë fushë të artit. Hannah

Arendt-i përshkruan dy faza të një propagande të tillë ku të parën e quan thjeshtë

“propagandë” kurse hapi i dytë në sisteme të tilla politike është“indoktrinimi” i

vazhdueshëm i popullatës që f‌i llon qysh me fëmij ët e vegjël e deri te të rinjtë. Ajo

e përshkruan kështu këtë proces: “Kudo që totalitarizmi zotëron kontroll absolut,

ai e zëvendëson propagandën me indoktrinimin dhe e përdor dhunën jo aq për të

frikësuar njerëzit (kjo bëhet në fazat f‌i llestare, kur ende ekziston opozita politike),

sesa për të realizuar vazhdimisht doktrinën e tij ideologjike dhe gënjeshtrat e tij

praktike.”2

Fjalë kyçe: propaganda, totalitarizmi, f‌i lmi shqiptar.

Hyrje

Sulmi kryesor bëhet ndaj atyre që mendojnë dhe krij ojnë, të cilët jo vetëm duhen

kontrolluar por edhe duhen spastruar kur nuk ecin në përputhje me këtë linjë

ideologjike. Kaq i rëndësishëm konsiderohet ky proces saqë eksponentë të

rëndësishëm të politikës e në majë të pushtetit ngarkohen të merren me kontrollin

e artit skenik dhe kinematograf‌i në e sapokrij aur. Zbulimi “i armikut të klasës” ose

i “shfaqjeve ë huaja” nxisin krij imin e një rrjete të tërë herë të dukshme e herë të

padukshme në këtë fushë.

Një nga veçoritë e propagandës është manipulimi jo vetëm i subjekteve njerëzore por

1 Ruso, Zhan-Zhak. Ligjërata.PërkthimQ.Velija, Botime “Fan Noli”, Tiranë 2003, f.15-16.

2 Arendt, Hannah. Origjinat e totalitarizmit.PërkthimM.Gjana, BotimeDija, Prishtinë 2002, f.441.