Shprehjet frazeologjike dhe idiomat në gjuhën gjermane -Përcaktime, klasifikime, veçori

• Pages: 91-102

91

Balkan Journal of Interdisciplinary Research

IIPCCL Publishing, Graz-Austria

ISSN 2410-759X

Acces online at www.iipccl.org

Vol. 8 No.1

May, 2022

90

Vol. 8 No.1

May, 2022

Balkan Journal of Interdisciplinary Research

IIPCCL Publishing, Graz-Austria

ISSN 2410-759X

Acces online at www.iipccl.org

OL, . aso. ollori muior. ncilopedia e muis popullore sqiptare, iran,

2001.

UÇI, Alfred. “Probleme të estetikës”, Tiranë, 1976. UÇI, Alfred. “Estetika”, vëll. 1, Tiranë, 1989.

I, lfred.stetia e folorit, ademia e encave e qipris, iran, 2007.

OLLI, gron. tnologjia de folori sqiptar, botimi i par, niversiteti Ismail

emali, lor, ripti, lor, 2007.

91

Balkan Journal of Interdisciplinary Research

IIPCCL Publishing, Graz-Austria

ISSN 2410-759X

Acces online at www.iipccl.org

Vol. 8 No.1

May, 2022

Shprehjet frazeologjike dhe idiomat në gjuhën gjermane

-Përcaktime, klasikime, veçori

Prof. As. Dr. Ema Kristo

nieieiiin

Abstrakt

Fjalori i një gjuhe nuk përbëhet vetëm nga njësi të thjeshta leksikore, por dhe nga njësi

gjusore, t cilat jan m sum sesa suma e alve prej t cilave prben. to paraqesin nj

prbrje m sum al, por q funsionojn si lesema. to snojn gjsende de veprime.

de pse an barasvlerse t tjesta n alor, ato sfaqin m sum vlera sesa rrjeda e

tyre tingullore e shprehjes – ato shërbejnë si shprehje e qëndrimit të folësit apo dëgjuesit

prundrejt realitetit. ersoni q i prdor ato dsiron spes t prcatoj e t paraqes diça

të caktuar në një mënyrë të distancuar.

Në rrethet shkencore kjo dukuri gjuhësore është përcaktuar me termin “Frazeologjizma”.

Frazeologjizmat paraqesin forma dhe cilësi të ndryshme dhe për këtë trajtohen në mënyra

të ndryshme në shkencë. Dega shkencore që merret me këto njësi gjuhësore quhet

fraeologji. ulumtimi i fraeologjis solli n ditt tona oncepte t sumllojsme si de

nj sumllojsmri terminologjie sipas ritereve t paraplqera pr pruimin e objetit

kërkimor.

Meqë frazeologjizmat formojnë objektin kërkimor të frazeologjisë, së pari do të përvijojmë

shkurt frazeologjinë si të tillë, për të kaluar më pas tek termat e ndryshëm që përdoren në fushën

e fraeologjis. jitastu do t paraqesim nj lasiim paraprirs t fuss fraeologjie.

tu fraeologjimat do t dalloen de lasioen sipas ritereve struturore, semantie

dhe funksionale..

o t trajtojm gjitastu veçori de cilsi q duet t paraqesin fraeologjimat q t mund t

cilsoen si t tilla. rajtimi i surtr i veçorive fraeologjie st i rndsism pr dallimin

e mtejsm t fraeologjis, pasi veçorit e ndrsme srbejn gjat ulumtimit si pia

llestare pr prcatime objetes e pr lasiime.

jitastu do t qartsoen se çfar dallimes a midis gjutarve ur bet al pr

struturimin de uimin e saj fuse.

jale ce prejet fraeologjie, idiomat, gjua gjermane, lasiime, veçori.

1. Hyrje

Në rrethet shkencore, pas dekadash hulumtimi intensiv mbizotëron një mendësi

për faktin se në gjuhësi në pesëdhjetë vjetët e fundit është formuar një disiplinë e

re – frazeologjia. Megjithatë, edhe pas shumë vitesh, hulumtues të gjuhës nuk janë

t nj mendjeje pr fatin se çfar prfsin jo deg e sencs s gjusis, cilt jan

ujt e saj, si duet t duet struturimi i saj i brendsm. raeologjia tradicionale

uptoej si disiplin q merrej me lidje als t qndruesme t tipave t

ndryshëm. Hulumtimi i ri i frazeologjisë e kapërcen këtë kornizë dhe bashkëvepron

me drejtime teorike të ndryshme – si me semiotikën, gjuhësinë universale, me

shkencat kompjuterike dhe me semantikën konjitive. Edhe pse frazeologjia “shijon”

pavarësinë e saj, ajo vlen si disiplinë e leksikologjisë.