Të dhënat kristalografike të mineraleve të Trepçës

• Author: M.Sc.Sabrije Musa-Syla
• Position: UP.ISA BOLETINI-Mitrovicë
• Pages: 80-88

ISSN 2410-759X Balkan Journal of Interdisciplinary Research Vol 1 No 1

Acces online at www.iipccl.org IIPCCL Publishing, Tirana-Albania May 2015

80

T dhnat kristalograke t mineraleve t Trepçs

M.Sc.Sabrije Musa-Syla

UP.ISA BOLETINI-Mitrovicë

Abstra kt

Qëllimi i këti punimi ishin të dhënat e mineraleve që gjendën në muzeun e Trepçës. Në muzeun

e Trepçës gjendën rreth 1800 minerale. Hulumtimet e para për mineralizimet polimetalore të Pb-

Zn, u bë nga gjeologët anglez,mirpo në vitin 1930 llon prodhimi provues i mineralizimeve sulfure

të Pb-Zn në këtë vendburim.

Në muzeun e Trepqës minerali më i rëndësishëm është vivianiti. Miniera Trepça në Stantërg i

përket qytetit të Mitrovicës. Për herë të parë në literaturë emri Trepça përmendet më 1303, në

dokumentet që ruhen në arkivin e Dubrovnikut, si dhe në arkivat Osmane në veçanti për rajonin

e Artanës.

Hulumtimet e para gjeologjike lluan në vitin 1924, atëhere kur gjeologet anglez lluan kërkimet

gjeologjike për mineralizimet polimetalore sulfure të Pb-Zn, në suaza të fushës xeherorë të Trepçës

në Stantërg.

Termi Kristal (greqisht, kristalsos-akull ,kristal i malit) është një trup i ngurtë homogjen ,i formuar

ne kushte natyrore ose articiale, i kuzuar nga jashtë me faqe te sheshta dhe me forma te ndryshme

gjeometrike.

Pra kristalet janë ato përbërje kimike, qe zotërojn një rregullsi trepermasore periodike te njësive

ndërtuese-pra një strukturë kristaline. Forma e kristaleve shprehet me ane te dy nocioneve :me ane

te pamjes dhe me ane te habitusit te tyre.

Pamja e kristaleve përfaqëson trajtën e përgjithshme te tyre qe kushtëzohet nga karakteri i rritjes

se kristaleve.

Fjalë kyçe: Trepçë, Muze, Mitrovicë, Mineral, Kristal.

Hyrje

Miniera Trepça në Stantërg i përket qytetit të Mitrovicës. Mitrovica është pa dyshim ndër

qytetet më të rëndësishme jo vetëm në Kosovë por edhe në gjithë Gadishullin Ballkanik e

më gjerë, për nga pasuritë minerale. Shtrihet në fushën aluviale të lumenjve: Ibër, Sitnicë

dhe Lushtë, si dhe në shpatet e kodrave që e rrethojnë. Mitrovica gjendet në lartësinë

mbidetare 508 – 510 m dhe ka pozitë të mirë gjeograke. Përcaktimi i llojeve të mineraleve

që ndërtojnë xeherorin e vendburimit, marrëdhëniet para gjenetike, si dhe radhitja në

vijueshmërinë e formimit të tyre paraqesin vlerën më të rëndësishme në përcaktimin e

gjenezës së vendburimit.

Republika e Kosovës ,me sipërfaqe rreth 10887 km2, përmban të gjitha karakteristikat për

një zhvillim normal ekonomik për vendin.

Vendi ynë përveç tokës bujqësore rreth 54% apo 5890 km2, 42%apo 4600 km2 janë tokë

pyjore dhe rreth 3.64% apo 397 km2 përkasin tokës pjellore. Vendi ynë është i begat edhe

me pasuri natyrore, e veçanërisht është i njohur për mineralizimet e Pb-Zn-Ag.

Për herë të parë në literaturë emri Trepça përmendet më 1303, në dokumentet që ruhen

në arkivin e Dubrovnikut, si dhe në arkivat osmane në veçanti për rajonin e Artanës.

Hulumtimet e para gjeologjike lluan në vitin 1924, atëhere kur gjeologet anglez lluan

kërkimet gjeologjike për mineralizimet polimetalore sulfure të Pb-Zn ,në suaza të fushës

xeherorë të Trepçës në Stantërg. Më vonë, saktësisht në vitin 1926,në Londër formohet