Veçori të poetikës së Xhevahir Spahiut

• Pages: 56-62

56

Vol. 6 No.3

January, 2021

Balkan Journal of Interdisciplinary Research

IIPCCL Publishing, Graz-Austria

ISSN 2410-759X

Acces online at www.iipccl.org

Veçori të poetikës së Xhevahir Spahiut

Ornela Xharo

Abstrakt

Mendojmë se poezia e Xhevahir Spahiut nuk është studiuar sa duhet në thellësi dhe në gjerësi.

Përveҫ ndonjë recesioni të rastësishëm për këtë krij imtari nuk janë ofruar studime të plota

dhe autoritare të cilat të jenë të përdorshme dhe të referueshme. Praktika e tij poetike ofron

gjithmonë material të përshatshëm për kritikën dhe studimet letrare. Synimi i këtij studimi

është thellimi në krij imtarinë poetike të Xh. Spahiut duke trajtuar atë ҫka është konkrete dhe

individuale te ai si përfaqësues i letërsisë shqipe, fuqia gjuhësore, stilistikore e tij . Ky studim

shkon paralel me arsyet e përzgjedhjes së tij duke synuar të sjellë informacione, analiza,

interpretime dhe përgjithësime për një krij imtari që sygjeron vlera të mirëf‌i llta letrare dhe

estetike, njohja e të cilave është e rëndësishme.

Hyrje

Poezia e poetit Xhevahir Spahiut. Vëllimet me poezi të këtij poeti paraqesin interes

në pikëpamje studimore. Frymëzimi , ligjërimi poetik, f‌i guracioni, mendimi poetik,

ndjeshmëria emocionale, mbështetja në praktiken popullore të vargëzimit e elementë

të tjerë strukturorë të veprës letrare te Xh. Spahiut manifestohen në mënyrë graduale

përgjatë rrugëtimit poetik të tij .

Në rrjedhën e letersisë shqipe , krij imtaria poetike e Xhevahir Spahiut është kthyer

tashmë në një fakt historiko-letrar. Në keto rrethana është krij uar distanca e duhur

kohore për të vështruar në thellësi të proҫesit te tij letrar. Me krij imtarinë dhe praktikën

e tij letrare Xh.Spahiu ka dëshmuar se është një individualitet i spikatur i letërsisë

shqipe, një prof‌i l i veҫantë poetik, një zë origjinal në korin e këngëtarëve shqiptarë të

 alës poetike. Bollshmëria e botimeve , cilësia e lartë estetike e poezisë estetike të tij ,

ndikimi i madh te lexuesi , jeta dhe veprimtaria aktive si dhe rivlerësimi shkencor i

prodhimit letrar i krij uar para viteve 90’, bëjnë që studimi i poetikës së tij të marrë

një rëndësi të posaҫme.

Vlerësime të përgjithshme

Studiuesit e Spahiut bashkohen në mendimin se gjuha në poezitë e para nuk është

aq e ashpër dhe rebele si në vitet 70 sidomos në vitet 80 kur karakteri opozitar i

poezisë së tij dimensionohet merr ngjyra më të ndezura , bëhet me i krisur , më

agresiv, por me një spirale kube ngjitjeje dhe uljeje të alternuar, herë i butë herë rebel,

kryesisht tropologjik në ndonjë rast të veҫantë dhe i drejtpërdrejtë. Ndërsa në f‌i llimet

demokratike dhe veҫanërisht në sezonin e vitit 1997 opozitarizmi poetik është i

turbullt , i mjegulluar, i pavetëkontrolluar. Si poet kryengritës dhe i krisur kërkon

të thotë gjëra të pathëna dhe në mënyrë të pandërgjegjshme. Në poezi siҫ del nga

nënteksti pohohet trishtimi i jetës dhe mungesës së shpresës.