Vendosja e sundimit të Ali Pashë Tepelenës me marrjen e Janinës

• Pages: 114-119

114

Vol. 7 No.2

September, 2021

Balkan Journal of Interdisciplinary Research

IIPCCL Publishing, Graz-Austria

ISSN 2410-759X

Acces online at www.iipccl.org

Vendosja e sundimit

të

Ali Pashë Tep e le në s

me marrjen e Janinës

Emirjana Fili

University of Tirana

Abstrakt

Një çështje e rëndësishme që lidhet me vendosjen përfundimtare të pushtetit të Ali Pashës është

marrja e një nga qëndrave me një rëndësi të madhe potenciale dhe strategjike, siç ishte qyteti

i Janinës. Pjesa më e madhe e autorëve të historigraf‌i së greke dhe të huaj e pranojnë qëllimin

dhe interesin parësor të Aliut mbi Janinën, por ndajnë mendime të ndryshme në lidhje me

këto qëllime të tij. Disa e shikojnë Janinën si qendër e rëndësishme ekonomike dhe tregtare

me një pozicion strategjik. Disa të tjerë e lidhin me qëllimet patriotike dhe nacionaliste të

pashit, me prirjet tij kombëtare dhe çlirimtare për të realizuar autonominë apo vetëqeverisjen

e elementit shqiptar. Dhe këtu do do të hidhen edhe bazat e një bashkëpunimi të elementit

shqiptar dhe grek, ku më vonë do të shërbente si një ambicje e Ali pashë Tepelenë për të krijuar

e projektuar, shtetin e pavarur greko-shqiptar, një ide e frymëzuar edhe nga f‌l aka që ndezi

Revolucioni Francez. Këtu do të ndaj dhe mendimin tim mbi synimet e vërteta që e shtynë

Aliun ta kthente Janinën në një qëndër të Pashallëkut të tij.

Fjalët kyçe: Janina, elementi nacionalist, popullsi multietnike, Sundimi i Ali Pashës.

Hyrje

Pashallëqet e mëdha shqiptare u formuan rreth qyteteve të Shkodrës dhe

Janinës,

në

terrenin e tr egjeve me rëndësi ndërkrahinore, me popullsi kryesisht

shqiptare dhe me

një

klasë sunduese shqiptare. Ato, pa cënuar ende integritetin

formal të Perandorisë, mundën të përforconin karakterin e tyre shtetëror dhe me

administratën e tyre politiko

-ushtarake

të veçantë, luajtën një rol të rëndësishëm

në konf‌l iktet ndërkombëtare të kohës, duke

u

kërkuar edhe si aleatë nga palët

ndërluftuese.

1

Vetë si qytet Janina shtriheshe gjeograf‌i kisht në territoret e Epirit, ku mund të konsid-

erehoshe nga të huajt si një pjese e Europës Juglindore , ku mund te shkriheshein in-

tersat e Perandorive Euopiane. Në përberje të popullsisë së saj , gjeje nga të gjitha gru-

pet etnofetare të Gadishullit të Ballkanit: vlehët, shqiptarët, turqit, sllavët dhe grekët.

Nga ana tjetër prania e rrugëve tregëtare jug –veri dhe afërsia me ishujt jonianë një

zonë kjo me ndikim venedikas, përbënin faktorët dominues që i jepnin Epirit f‌i zion-

ominë e një krahine të vecantë.2

Aliu në këtë kohë kishte krijuar një inf‌l uencë të fuqishme në të gjithë zonën e Thesal-

isë ku arriti të vendoste rendin për të cilin kishin nevojë të gjithë. Aliu asgjesoi grupet

e kusarëve dhe banorët f‌i tuan ndjenjën e sigurisë dhe f‌i lluan të marin frymë lirisht,

ndërkohë që zona e Thesalisë u bë një shembull i zbatimit të ligjeve.3

1 Fedhon Meksi , Ali Pashë Tepelena dhe f‌i llesat e nacionalizmit shqiptar , Shtëpia Botues e (Shtypshkronj

a

)

Ilar, Tiranë : 2015, 27.

2 Foqion Koxageorgis, Për një përkuf‌i zim të kulturës osmane, rasti i turkojaniotëve, Revista Përpjekja nr

36-37, Tiranë : 2020, 191.

3 Georgios Gatos, Istoria tou Ianinon, Athina: 1965, 78.