Hasan Prishtina dhe Lidhja e Kombeve (1924-1931)

• Author: MA. Kastriot I. Veselaj - MA. Sabit Muçaj
• Position: Prishtinë
• Pages: 246-253

ISSN 2410-759X Balkan Journal of Interdisciplinary Research Vol 1 No 1

Acces online at www.iipccl.org IIPCCL Publishing, Tirana-Albania May 2015

246

Hasan Prishtina dhe Lidhja e Kombeve (1924-1931)

MA. Kastriot I. Veselaj

MA. Sabit Muçaj

Prishtinë

Abstra kt

Punimi trajton hollësisht kontributin e Hasan Prishtinës, aktivitetet e tij në vazhdën e përpjekjeve

për sigurimin e të drejtave qytetare e kombëtare të shqiptarëve në Mbretërinë Jugosllave gjatë

viteve 1924-1931. Për këtë periudhë ka një lloj heshtje apo ngurrimi për të vështruar shndërrimet

e pandërprera të këtij personalitet në raport me rrethanat e krijuara në Kosovë dhe jo vetëm,

dhe si e tillë do të mundohemi të kontribuojmë sado pak në “ndriçimin e së vërtetës historike”

duke u bazuar në burimet arkivore dhe nga të dhënat të ndryshme për personalitetin e Hasan

Prishtinës si dhe për Lidhjen e Kombeve. Po kështu jemi thelluar edhe për përpjekjen e tij për

ndërkombëtarizimin e çështjes shqiptare në përgjithësi. Njëri personalitet që me të drejt nga

studiuesit e historisë së diplomacisë, konsiderohet si “truri i lëvizjes kombëtare shqiptare dhe

gura qendrore e ndërkombëtarizimit të kësaj çështje” padyshim që ishte Hasan Prishtina. Një

gjë me rëndësi në këtë periudhë është sigurisht përpjekja ndërkombëtare e Hasan Prishtinës me

dërgimin e letrave, peticioneve e memorandumeve të ndryshme, Lidhjes së Kombeve, Organizmave

ndërkombëtarë dhe organeve të tjera Evropiane si dhe shkrimet e ndryshme në gazetat e kohës,

të gjitha përpjekjet për njohjen e të drejtave politike e shoqërore të minoriteteve për shqiptarët të

mbetur jashtë Shtetit Shqiptar nga konferencat Evropiane, etj.

Fjalët kyçe: Hasan Prishtina, Lidhja e Kombeve, çështja shqiptare, ndërkombëtarizimi, Mbretëria

Jugosllave.

Hyrje

Mbretëria Jugosllave ndoqi një politikë shkombëtarizuese dhe asimiluese dhe jo vetëm,

ndaj popullit shqiptar që jetonte në territoret e aneksuara prej saj. Kjo ishte periudha

më e ngjeshur për Hasan Prishtinën në përpjekjen për të realizuar të drejtat qytetare

dhe kombëtare të shqiptarëve të Kosovës e më gjerë, të drejta këto që premtoheshin nga

nënshkruesit e traktatit të Sen-Zhermenit, ku edhe Mbretëria Serbo-Kroato-Sllovene

pararendëse e mbretërisë jugosllave ishte nënshkruese e saj.

Hasan Prishtina, ishte një gurë e ndritur me guxim, ide dhe veprimtari të farkuara

atdhetarisht duke dhënë një kontribut të çmueshëm për çlirimin kombëtar, por edhe për

ndërkombëtarizimin e çështjes kombëtare shqiptare në përgjithësi.

Që në shkurt të vitit 1924 Hasan Prishtina, në emrin e Komitetit Shqiptaro-Maqedonas

për Maqedoni dhe Kosovë, i dërgoi një letër Lordit Curzon, në mes të cilave theksonte se:

“një milionë shqiptarë në Jugosllavi po keqtrajtoheshin në çdo drejtim, po grabiteshin,

shumë ishin të vrarë, atyre po u krijoheshin vështirësi të shumta në çdo sferë të jetës, me

qëllim që të braktisnin tokën e tyre. Populli shqiptar po detyrohej nëpërmjet metodave

të një terrorizmi gjakatar të largohet nga vatrat e të parëve të tij. Ai i kërkonte qeverisë

britanike që të mbronte jetën dhe ekzistencën e kërcënuar të një milionë shqiptarëve në

Jugosllavi nga tirania serbe” (Meta, 2012, 14). Në fund të vitit 1924 edhe Bedri Pejani, i

deklaroi përfaqësuesit britanik, Selby se represioni kundër shqiptarëve ishte rritur dhe