Prawa czlowieka jako podstawa do zwalczania terroryzmu we wspólczesnym swiecie

Autore:Izabela Oleksiewicz
Pagine:457-478
 
ESTRATTO GRATUITO
457
IZABELA OLEKSIEWICZ*
PRAWA CZŁOWIEKA JAKO PODSTAWA DO ZWALCZANIA
TERRORYZMU WE WSPÓŁCZESNYM WIECIE
STRESZCZENIE
W artykule została przeprowadzona analiza zmian w przepisach prawa unijnego po
wejciu w ycie Traktatu Lizboskiego. Ponadto, przedstawiono ewolucj prawa
wtórnego Unii Europejskiej w tym zakresie. Wskazano i przeanalizowano take czynniki
warunkujce wystpowanie zjawiska terroryzmu w Unii Europejskiej i ukazano ich
wspływ na sfer praw i wolnoci człowieka.
ABSTRACT
In the article was performed the analysis of changes in the the EU law after the entry into
force the Lisbon Treaty. What is more, it was presented the evolution of EU secondary
law in this field. The factors influencing the occurrence of terrorism in the European
Union were identified and analyzed and it was also shown their impact in the sphere of
the human rights and freedoms.
1. Zagadnienia wstCpne
W prawie Unii Europejskiej przeciwdziałanie terroryzmowi przez
długi czas nie miało właciwego miejsca. Szczególne oywienie swoich
działa nastpiło po atakach na Nowy Jork i Waszyngton w 2001 r. Za
pocztki współdziałania pastw członkowskich Unii w zakresie
przeciwdziałania i zwalczania terroryzmu naley uznać lata 70. XX w.,
kiedy odnotowano znaczne wzmoenie aktywnoci organizacji przyjmujcych
terroryzm jako form walki. Dotyczyło to zwłaszcza Niemiec (RAF –
Rote Armee Fraktion), Francji (Akcja Bezporednia), Hiszpanii (ETA –
Euskadi ta Askatasuna), Irlandii (IRA – Irish Republican Army).
Dopiero w 1997 r. Rada przyjła całociowy Plan zwalczania
przestpczoci zorganizowanej1 zaproponowany przez Grup Wysokiego
Szczebla utworzon na mocy decyzji Rady UE z grudnia 1996 r. Plan
zawierał wezwanie do uznania za przestpstwo przez pastwa
członkowskie udziału w organizacji przestpczej oraz zawierał definicj
tego pojcia. Ponadto, wzywał do jak najszybszego zawarcia konwencji o
wzajemnej współpracy w sprawach karnych i ujednolicenia przepisów
prawa pastw członkowskich w tej dziedzinie. Uznał równie, e
* Adiunkt w Katedrze Prawa i Administracji Wydziału Zarzdzania i Administracji
Politechniki Rzeszowskiej.
1 OJ C nr 25, z 1997.
458
współpraca policyjna musi być wspierana przez współprace sdow.
Uzupełnienie Planu stanowi Rezolucja Rady z 12 grudnia 1998 r.2, która
zakłada, e naley na wszelki moliwy sposób zwalczać przestpczoć
zorganizowan.
Traktat z Lizbony dokonuje rozdziału zada midzy UE a pastwa w
sposób o wiele bardziej precyzyjny, w porównaniu do dawnych
przepisów. Ju w art. 3a TUE (nowy art. 4) doprecyzowano, e Unia
szanuje podstawowe funkcje pastwa. Koreluje to czciowo z
postanowieniami art. 67 TFUE, który stanowi, e stanowi, e Unia jest
przestrzeni wolnoci, bezpieczestwa i sprawiedliwoci w poszanowaniu
praw podstawowych oraz rónych systemów i tradycji prawnych pastw
członkowskich. Tradycyjnie ju zastrzeono, e w szczególnoci
bezpieczestwo narodowe pozostaje w zakresie wyłcznej odpowiedzialnoci
kadego pastwa członkowskiego, chocia mog one organizować
midzy sob i na swoj odpowiedzialnoć uznane przez nie zastosowane
formy współpracy i koordynacji midzy właciwymi słubami ich
administracji odpowiedzialnymi za zapewnienie bezpieczestwa narodowego
(art. 73 TFUE)3.
Nowoci jest natomiast art. 68 TFUE na podstawie, którego Rada
Europejska okrela strategiczne wytyczne planowania prawodawczego i
operacyjnego w przestrzeni wolnoci, bezpieczestwa i sprawiedliwoci.
W myl artykułu 71 TFUE powołano w ramach Rady stały komitet ds.
zapewnienia wspierania i wzmacniania współpracy operacyjnej wewntrz
Unii w zakresie bezpieczestwa wewntrznego4. Ponadto, jak wynika z
art. 73 TFUE, pastwa członkowskie UE mog niezalenie organizować
midzy sob, i na swoj odpowiedzialnoć, uznane przez nie za stosowne
formy współpracy i koordynacji midzy właciwymi słubami administracji
odpowiedzialnymi za zapewnienie bezpieczestwa narodowego5.
Polityka antyterrorystyczna zgodnie z obecnym art. 75 Traktatu o Unii
Europejskiej i o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oparta jest na zasadzie
współdecydowania. Organami współdecydujcymi o przyjciu lub odrzuceniu
aktu prawnego s Rada i Parlament Europejski, natomiast inicjatywa
ustawodawcza naley do Komisji6. Głównym załoeniem tej zasady jest
2 OJ C z 1998 nr 408.
3 J. BARCZ (red.), Traktat z Lizbony. Główne reformy ustrojowe Unii Europejskiej,
UKIE, Warszawa 2008, s. 270-276.
4 Oprócz zmiany nazwy z Komitetu Koordynacyjnego na stały komitet ds.
zapewnienia wspierania i wzmacniania współpracy operacyjnej wewntrz Unii to przede
wszystkim zmieniono zakres zada tego organu zawajc je jedynie do czynnoci
operacyjnych, a tym samych współpracy w ramach policji.
5 A. GRZELAK, Reforma przestrzeni wolnoci, bezpieczestwa i sprawiedliwoci [w:]
J. BARCZ (red.), Przewodnik po Traktacie z Lizbony. Traktaty stanowice Uni
Europejsk, LexisNexis 2007, s. 262-263.
6 Zob. Traktat o Unii Europejskiej – komentarz, s. 63-75.

Per continuare a leggere

RICHIEDI UNA PROVA